Söz konusu verilere göre, dünyada her 10 çocuktan biri çocuk işçi olarak çalışıyor. Sayıları 73 milyonu bulan çocukların sağlıklarını ve gelişimlerini etkileyen tehlikeli işlerde çalıştıkları belirtiliyor. Ne kadar yüksek bir rakam!

Diğer taraftan, 2000 yılından başlayarak 16 yıl boyunca tehlikeli işlerde çalışan çocuk sayısının yarı yarıya azaldığı ifade ediliyor. Sayının yarı yarıya azalması memnuniyet verici olsa da 73 milyonun yarısı da çok yüksek bir sayı olduğundan, daha atılması gereken çok adımın bulunduğu anlaşılıyor.

Çocuk işçiliğinin dünyadaki çeşitli bölgelere göre dağılımına bakıldığında Afrika’nın başı çektiği görülüyor. Nitekim, Afrika, toplamda 72 milyon çocuk işçi olmak üzere her 5 çocuktan biri anlamında veriye sahip. İkinci sırada Asya-Pasifik Bölgesine işaret ediliyor: Toplamda 62 milyon çocuk ve tüm çocukların %7’si oranında…Geriye kalan çocuk işçi nüfusunun 11 milyonunun Amerika kıtasında, 6 milyonunun Avrupa ve Orta Asya’da, 1 milyonunun Arap ülkelerinde olduğuna dikkat çekiliyor.

Böylece, Afrika ve Asya-Pasifik bölgesi çocuk işçiliğinin en yoğun görüldüğü bölge olduğu çok aşikâr ama geriye kalan bölgelerde de çocuk işçiliği milyonlarla ifade ediliyor.

Çocuk işçiliğinin sektörlere göre dağılımında dünyadaki çocuk işçilerin %71’i oranında tarımın en büyük orana sahip olduğu belirtiliyor. Çocuk işçi sayısı tarım sektöründe 108 milyonken, hizmet sektöründe 26 milyon, sanayide ise 18 milyon oranında…Görüldüğü üzere, tarım sektörü açık ara önde!

Genel olarak, 5 ila 11 yaş arasındaki çocuklar, hem çocuk işçilerin çoğunluğunu hem de tehlikeli işlerde çalışanların büyük bir kısmını oluşturuyorlar. Ne kadar küçük yaştalar daha!

Tüm bu veriler ele alındığında, özellikle de çocukların sağlıklarını ve gelişimlerini etkileyen tehlikeli işlerde çalışma üzerinde durmalı, nitekim, rakamlar çok ciddi! Genel olarak çocuk işçiliğinin küresel ölçekte ne kadar önemli bir konu olduğu da verilerden çok net şekilde anlaşılıyor.

Bu ILO Sözleşmeleri’nden 138 No’lu Asgari Yaş Sözleşmesi ve 182 No’lu En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi çocuk işçiliğiyle mücadele alanında altı çizilmesi gereken ILO Sözleşmeleri niteliğinde.

138 No’lu Asgari Yaş Sözleşmesi’nin “Giriş” kısmında çocukların çalıştırılmasına tamamen son vermenin amaçlandığı belirtiliyor. Bu amaç, çocuk işçiliğiyle mücadele açısından çok değerli nitekim ilgili ILO Sözleşmesi’nin hükümleri bu hedef ışığında okunmalı.

İlgili ILO Sözleşmesi’nin birinci maddesinde de Türkiye dahil taraf devletlerin her birinde çocuk işçiliğini etkin şekilde ortadan kaldırmaya yönelik ulusal politika izlenmesi gerektiği ifade ediliyor.

Yine bu ILO Sözleşmesi’nin ikinci maddesinin birinci fıkrasında, Türkiye de dahil taraf devletlerin istihdama ve çalışmaya kabul için asgari yaş sınırını belirleyecekleri dile getiriliyor. Üçüncü fıkraya göre de bu belirlenen asgari yaş sınırının kural olarak on beş yaşın altında olmayacağı vurgulanıyor.

182 No’lu En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi’nin birinci maddesine göre ise taraf devletler en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin yasaklanması ve ortadan kaldırılması için ivedi ve etkin önlemleri almakla mükellef.

İlgili ILO Sözleşmesi’nin ikinci maddesi çerçevesinde yine ilgili ILO Sözleşmesi’nin amaçları bakımından “çocuk” terimi 18 yaşın altındakiler için geçerlidir. 182 No’lu Sözleşme‘nin üçüncü maddesinde ise “en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliği” ifadesine açıklık getirilmektedir. Bu maddenin son fıkrası uyarınca diğer fıkralarda belirtilen durumların yanı sıra “en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliği”; “doğası veya gerçekleştirildiği koşullar itibariyle çocukların sağlık, güvenlik veya ahlaki gelişimleri açısından zararlı olan işi kapsar”.

Bu çerçevede, çocuk işçiliği ile mücadeleyi merkezine alan bu ILO Sözleşmeleri’nin getirdiği yükümlülüklere uymanın kilit niteliğindeki önemi her zaman hatırlanmalı. Bunun yanında çocuk işçiliğiyle mücadelenin ancak uygulamada atılacak etkin adımlarla mümkün olacağı unutulmamalıdır.

Çocuklar geleceğimizdir, onların haklarına saygı duymalıyız.