Sahi çocuk olan sen karşında olsaydı bir yetişkin olarak neyin farklı olmasını sağlardın? Çocuk olan senin hangi ihtiyacı görmezden gelinmeseydi şu an bazı şeyler daha farklı olurdu? Bu soruların doğru ya da yanlış bir cevabı yok sevgili okur. Farkındayım, yıllar öncesine gidip olmuş olanları değiştirmek mümkün değil. Zaten ben de öylesine sormadım bu soruları.

Mümkün olmayan bir şeyi yapma arzusunu bu yazıyı okurken hisset istedim. Küçük bir gülümsemeyle bile neler değişirdi hayatında değil mi? O arzuyla şu an büyümekte olan, hayatta kalmaya çalışırken çeşitli zorbalık ve istismara maruz kalan, çalışan ve çalıştırılan çocuklar için bir adım atabilirsin. Bu adımı atman demek; çevrende gördüğün bütün çocuklar için iyi bir geleceğin oluşmasına yardım etmen demek. Bu adımı atman, içinde bir yerlerde dargın olan çocukluğunla da barışman demektir belki ne dersin?

Üstelik bunun için büyük mesailer yapıp yüklü paralar harcamana da gerek yok. Biliyor muydun? 

Çocuk işçiliğini önlemek için Türkiye’deki sorumlu kurumlar “Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Ulusal Programı“ ile belirlenmiştir. Bu kurumların sorumlu olduğu alanlarda çeşitli çalışmalar ve izlediği adımlar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Çocuk İşçiliğiyle Mücadele  Araştırma ve Uygulama Projesi kapsamında hazırlanan kitapçıkta yer almaktadır.  

Sokakta, kafede, parkta, iş yerlerinde rastladığın çalıştırılan çocukları 155, 170, 183 gibi hatları arayarak bildirebilir ve sana verilecek olan takip numarasından süreci takip edebilirsin.

Bildirdikten sonra neler oluyor? İş yeri kapanıyor mu? Çocuklar zarar görüyor mu? Yaşam şartları gerçekten iyileştiriliyor mu?

Öncelikle bildirdiğiniz iş yeri kapatılmıyor, yalnızca belli bir miktar para cezası veriliyor. İlgili yerleri aradığınızda çocuğun çalıştığı yer, ailesi, eğitim durumu vb. durumlar takip edilerek uygun müdahaleler ile çocuğun haklarına ulaşması sağlanıyor.

Yalnızca sahip olduğunuz telefonla atabileceğiniz küçük bir adım ile görünmeyeni görünür kılıp bir çocuğun hayatını değiştirebilirsin.

Unutma “Bir yerde kötülük varsa oradaki herkes biraz suçludur.” der Zülfü Livaneli.

Çevresi ile ilişkisini sürdürürken çocuk, kendine ait yaşantıları benimsemeye ve kendi yaşam becerilerinden oluşan bir benlik geliştirmeye başlar. Bu süreçte aile, okul ve arkadaş ortamından oluşan sosyal çevrenin rolü önemlidir. Ailesi ile sevgi ve güvene dayanan bir ilişki içerisinde olan çocuk, sağlıklı gelişimi için gerekli olan temel ihtiyaçlarını karşılamaya başlar. Bu sevgi ve güven ortamı okul ve arkadaş ortamı ile desteklendiğinde sağlıklı gelişim kaçınılmaz olur.

Aile, okul ve arkadaş ortamının birbirini etkilediğinden; gelişimin önemli birer parçası olduğundan bahsettik. Peki ya tam tersi olursa?

Sağlıklı bir aile ortamı, erken çocukluk döneminde başlayan eğitim, başlayan eğitimle birlikte kurulan arkadaşlıklar… Maalesef ülkemizde birçok çocuk, gelişim süreçlerini sağlıklı bir şekilde sürdüremiyor. Ben burada küçük yaşta çalıştırılan çocuklardan bahsedeceğim.

Çocukluklarını sağlıklı bir şekilde yaşamalarını beklediğimiz çocuklarımızın azımsanmayacak bir kısmı erken yaşta çalışmaya zorlanmaktadır. Yaşadığı olumsuz koşullar nedeni ile çalışmaya yönlendirilen, zorla çalıştırılan çocuk, sağlıklı gelişimi için gerekli ebeveyn desteğinden, eğitimden, sosyal çevreden mahrum kalmaktadır.

Aynı zamanda bu olumsuz koşullar içerisinde, ihtiyaç duyduğu güven ve sevgi ortamından uzaklaşması çocuğu ihmal ve istismara açık hale getirmektedir. Bu travmatik yaşantılar depresyon gibi ruhsal sorunların artmasına neden olmaktadır.

Depresyon, sürekli bir üzüntü hali ile devam eden duygudurum bozukluğudur. Sanılanın aksine anlık bir zayıflık veya sadece bir keyifsizlik hali değildir. İnsan yaşamını olumsuz etkileyen, yaşama olumsuz bakması ile gelişen, işlevselliğini yitirmesine sebep olan bir hastalıktır.

Hayata olumsuz bakan, işlevselliğini yitiren, eğitim hayatı elinden alınmış yani hayatı elinden alınmış bir çocuktan ne bekleyebiliriz? Başarılı bir iş hayatı mı? İyi bir gelecek mi? Sağlıklı insan ilişkileri mi? Böyle düşününce size de imkansız geldi farkındayım. Peki ya bahsettiğimiz, hayatları ellerinden alınmış çocuklarımızın bizden bekledikleri?

Çocuklarımız bizden bir gelecek bekliyor sevgili okur.

Toplumsal bir sorun olan “Çalıştırılan çocuk” olgusunun ortadan kaldırılması ilk hedefimiz olmalıdır. Çocuklarımızın eğitimi konusunda toplumun bilinçlendirilmesine yönelik farkındalık çalışmaları yapılmalıdır.

Çocuklarımızın sokaklarda çalıştırıldığı değil de sıcak yuvalarında büyüdükleri, sağlıklı gelişimlerini sürdürdükleri güzel yarınlara…