Sahi çocuk olan sen karşında olsaydı bir yetişkin olarak neyin farklı olmasını sağlardın? Çocuk olan senin hangi ihtiyacı görmezden gelinmeseydi şu an bazı şeyler daha farklı olurdu? Bu soruların doğru ya da yanlış bir cevabı yok sevgili okur. Farkındayım, yıllar öncesine gidip olmuş olanları değiştirmek mümkün değil. Zaten ben de öylesine sormadım bu soruları.

Mümkün olmayan bir şeyi yapma arzusunu bu yazıyı okurken hisset istedim. Küçük bir gülümsemeyle bile neler değişirdi hayatında değil mi? O arzuyla şu an büyümekte olan, hayatta kalmaya çalışırken çeşitli zorbalık ve istismara maruz kalan, çalışan ve çalıştırılan çocuklar için bir adım atabilirsin. Bu adımı atman demek; çevrende gördüğün bütün çocuklar için iyi bir geleceğin oluşmasına yardım etmen demek. Bu adımı atman, içinde bir yerlerde dargın olan çocukluğunla da barışman demektir belki ne dersin?

Üstelik bunun için büyük mesailer yapıp yüklü paralar harcamana da gerek yok. Biliyor muydun? 

Çocuk işçiliğini önlemek için Türkiye’deki sorumlu kurumlar “Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Ulusal Programı“ ile belirlenmiştir. Bu kurumların sorumlu olduğu alanlarda çeşitli çalışmalar ve izlediği adımlar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Çocuk İşçiliğiyle Mücadele  Araştırma ve Uygulama Projesi kapsamında hazırlanan kitapçıkta yer almaktadır.  

Sokakta, kafede, parkta, iş yerlerinde rastladığın çalıştırılan çocukları 155, 170, 183 gibi hatları arayarak bildirebilir ve sana verilecek olan takip numarasından süreci takip edebilirsin.

Bildirdikten sonra neler oluyor? İş yeri kapanıyor mu? Çocuklar zarar görüyor mu? Yaşam şartları gerçekten iyileştiriliyor mu?

Öncelikle bildirdiğiniz iş yeri kapatılmıyor, yalnızca belli bir miktar para cezası veriliyor. İlgili yerleri aradığınızda çocuğun çalıştığı yer, ailesi, eğitim durumu vb. durumlar takip edilerek uygun müdahaleler ile çocuğun haklarına ulaşması sağlanıyor.

Yalnızca sahip olduğunuz telefonla atabileceğiniz küçük bir adım ile görünmeyeni görünür kılıp bir çocuğun hayatını değiştirebilirsin.

Unutma “Bir yerde kötülük varsa oradaki herkes biraz suçludur.” der Zülfü Livaneli.

Günceli yakalamak, takip etmek ya da sesini duyurmak için kullanıldığında yararlı olan bu uygulamalar yanlış bilgi yaymak ya da insanları olumsuz fikirlere teşvik için kullanıldığında maalesef fayda sağlayamıyor.

Son günlerde sosyal medya üzerinden çalışan çocuklar ile ilgili yapılan çeşitli güzellemeler, durumu bir sorun olmaktan çıkarıp normalleştirmeye başladı. Çocuk işçiliği güncelliğini-maalesef- hala koruyan ve çözüm bulunması gereken önemli bir sorun, emek sömürüsü ve hak ihlalidir.

Yaz tatillerini tarlalarda geçirmek zorunda kalan çocukların okula dönmesi için uğraşmak yerine başlarını okşayıp bunu olağan bir durum olarak lanse ederek sempati duyulmasını sağlamak, ‘küçük usta’ gibi nitelemelerde bulunup çocuk işçinin zorluklarla çalıştığı işini sevimli hale getirmek ya da çocuklar çalışmak durumunda kaldıkları halde bunu -yaşları gereği- eğlenceli hale getirdiğinde bundan pay çıkarıp ‘ne güzel eğleniyorlar’ diyerek iç ısıtıp, insanların vicdanlarını rahatlatmaya çalışmak verilebilecek örneklerden birkaçı.

Yoksulluk gibi çocuk işçiliği de romantize edilerek hafifletilemeyecek kadar derin bir sorun. Bizler sokakta ayakları çıplak, kışın montsuz dolaşan, okula gitmek yerine işyerinde fiziksel güçlerinden daha büyük işler yapan çocukları gördüğümüzde içimiz ne kadar acısa da bunun çözüme ulaşması ve son bulması gereken bir sorun olduğunu unutmayalım.

Kibritçi kız, kışın ortasında ona acıyan bir sürü insan olmasına rağmen soğuktan titreyerek can verdi. Acımak, bunu içselleştirmek ya da üzerinden hayat dersleri veren cümleler kurmak onları kurtarmayacak. Çocuklar, eğer bizler tüm bunlarla savaşır ve haklarını aramaları için onlara destek olursak hak ettikleri değere ve öneme sahip olacaklar en önemlisi de işçi olmayacaklar.

Alo 183 Kadın, Çocuk ve Sosyal Hizmet Danışma Hattı bir çocuk işçi gördüğümüzde irtibat kurabileceğimiz kanallardan biri. Ya da yoksul, durumu olmayan aileleri belediye aracılığı ile yardıma ulaştırabiliriz. Ayrıca yoksulluk, dezavantajlı gruplar, çocuk işçiliği ile ilgili çalışmalar yapan STK’ları destekleyebilir, onlara bağışta bulunabilir ya da çalışmalarına gönüllü olarak destek verebiliriz.

Tek bir hareket çok fazla şeyi değiştirebilir.